حلوای ارومیه به شیرینیِ نوروز

تنوع حلواهای شهر ارومیه نام این شهر را با حلواهای خوشمزه عجین کرده است، اگر در نوروز گذرتان به ارومیه افتاد حتما سری به مغازه های حلوافروشی بزنید و از حلواهای گردو و هویج آن لذت ببرید.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز آذربایجان غربی، برای بسیاری از مردم نام شهر ارومیه تداعی کننده باغهای بیدمشک و نقل و عرق بیدمشک است مخصوصا این که این روزها بهار، پیام آور فصل شکفتنِ غنچه های درخت بیدمشک است.

دانلود

فیلم اصلی

انگور نیز از دیگر محصولاتی است که شیرینی آن بانام شهر ارومیه عجین شده است و هرسال با فرارسیدن فصل دوشاب پزان، انگور تازه و بی نظیرِ آذربایجان به دوشاب تبدیل می شود، دوشابِ شیرین تر از عسلی که قرار است خمیرمایه اصلی پختِ حلوای معروف ارومیه شود.
حلوا از سوغاتی های خوش طعم و لذیذ شهر ارومیه است و سالیانه 500 تن حلوا در این شهر تولید می شود و از لحاظ طعم و تنوع در کشور بی نظیر است.
حلوای گردو، هویج، دوشاب، پسته، حلوای سنگی و گل قند از جمله انواع حلوای حلواپزان ارومیه است. حلوا، خوراکی آئینی مردم ایران است و در شهر ارومیه حلوای زعفرانی و زنجبیلی نیز بیشتر برای مراسم ختم و خداحافظی با عزیزان از دنیا رفته، استفاده می شود.
آقای مظلوم فر از حلواپزان معروف شهرارومیه بیش از 50 سال است که حلوا میپزد و کام مشتریان همیشگی اش و مهمانان نوروزی شهر ارومیه را شیرین می کند.
او درخصوص نحوه پخت حلوا می گوید: ابتدا شیره انگور را در داخل دیگ میریزیم و سپس سایر افزودنی را اضافه می کینم و به مدت 2 ساعت این ترکیبات با دستگاه مخلوط می شود.
این استاد حلوا پزی می افزاید: پس از این مرحله گردو یا هویج را اضافه می کنیم و منتظر می مانیم تا حلوا قوام گیرد و خنک شود.

کارگاه حلواپزی

رئیس اتحادیه قنادان و شیرینی فروشان ارومیه می گوید: در ارومیه 40 واحد تولیدکننده حلوا سالیانه انواع حلوا تولید می کنند که با توجه به تنوع و طعم های مختلف آن در کشور بی نظیر است.
نوجوان می افزاید: از مجموع واحدهای تولید کننده حلوا در ارومیه، 11 واحد با پروانه کسب اختصاصی حلوا تولید می کنند و مابقی به تولید مشترک نقل و حلوا مشغولند که در مجموع در این واحدها 2 هزار نفر به صورت مستقیم مشغول کار هستند و حدود 10 هزار فرصت شغلی غیر مستقیم نیز ایجاد شده است.
خانم خدادای کارشناس نظارت بر مواد غذایی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی آذربایجان غربی از صدور شناسه بهداشتی برای واحدهای تولید حلوا در ارومیه از سال 1394 خبر می دهد و می گوید: باصدور این شناسه بر کیفیت مواد اولیه و تمامی مراحل تولید حلوا نظارت دقیق می شود تا محصول سالم و بهداشتی در اختیار مصرف کنندگان قرار گیرد.
معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان آذربایجان غربی درخصوص چگونگی ثبت ملی نقل ارومیه می‌گوید: در جدیدترین اقدامات برای مستند نگاری و ثبت میراث معنوی استان، حلوای ارومیه، روش تهیه نُقل ارومیه و فنون ساخت ساز آشیقی به دفتر ثبت، حفظ و احیاء میراث معنوی و طبیعی سازمان مرکزی ارسال شده و در انتظار برگزاری جلسه داوری و بررسی است.
سپهرفر می افزاید: کار مستند نگاری بازی سنتی بِش داش، آوای بیت خوانی و دوچرخه‌سواری در شهر میاندوآب نیز در دست اقدام است که به‌زودی با تکمیل مطالعات و جمع‌آوری داده‌ها، این پرونده‌ها نیز برای بررسی و ثبت در فهرست آثار معنوی، به سازمان متبوع ارسال می‌شود.
سپهرفر تصریح می کند: در انتخاب طرح تحقیق و مطالعاتی برای ثبت در فهرست میراث معنوی، معیارهایی از قبیل شاخص بودن، اهمیت و تاثیرگذاری در فرهنگ بومی، در معرض خطر بودن و سایر مؤلفه ها در نظر گرفته می‌شود.
تاریخچه دقیقی از پیشینه پخت حلوا در ارومیه وجود ندارد ولی نشانه ها حکایت از قدمت صدساله این سوغات خوشمزه در این شهر دارد، خوراکی شیرینی که در ایام نوروز و شب یلدا زینت بخش سفره مردم است و در روزهای منتهی به برگزاری این آئین های ایرانی، حلوافروشی های سطح شهر شلوغ و پررونق می شود.

حالا از پس زمستانی سخت، بهار از راه می رسد و قطعا آیین کهن نوروز شیرینی حلوا را در کام تان دوچندان خواهد کرد.
اگر در ایام نوروز گذرتان به شهر زیبای ارومیه افتاد، حتما سری به محله دوشابچی خانه (محله دوشاب فروشان) بزنید تا علاوه بر خرید حلوای شیرین از معماری دوره صفوی بر قامت برخی بناها و مغازه های این منطقه نیز لذت ببرید.

'گزارشکر و عکاس: مهدی رضایی

تنظیم و نگارش: سجاد فرجی