صادرات آب مجازی به ترکیه؟!

روح الله لطیفی، سخنگوی گمرک، در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما‏، ضمن تکذیب صادرات روزانه ۷۰۰ کانتینر هندوانه به ترکیه گفت: مجموع صادرات روزانه به ترکیه بین ۴۰۰ تا ۴۵۰ کانتینر است که حداکثر صادرات هندوانه از سه مرز در یک روز، کمتر از ۱۰۰ کامیون بوده است.

 

 با اینکه اصل خبر از سوی گمرک تکذیب شد، اما موضوع اصلی مورد بحث در این دست خبرها، آب مجازی است، یعنی مقدار آبی که در فرآیند تولید یک محصول مصرف می‌شود. 

 

آب مجازی قابل محاسبه است. مثلا در فرآیند تولید یک ساندویچ همبرگر ۲۴۰۰ لیتر، یک پیراهن ۲۷۰۰ و یک کیلو هندوانه ۲۰۰ الی ۳۰۰ لیتر، آب مصرف می‌شود.

توجه به آب مجازی چند سالی است که در سیاست‌های کلان آبی کشور‌های جهان مطرح شده است، زیرا این موضوع راهکاری برای حفظ پایداری در منابع آبی کشور‌ها است.

 

محمدرضا شهبازبگیان، رئیس انجمن هیدروپلیتیک ایران می‌گوید: باید دید برای تولید محصول از چه آبی استفاده شده است و چقدر از سهم آب سبز یا آبی را به خود اختصاص داده است.

 

این موضوع را در مورد تولید هندوانه از وزارت جهاد کشاورزی جویا شدیم.

 

حسین اصغری مدیر کل دفتر محصولات جالیزی وزارت جهاد کشاورزی در پاسخ گفت: ۵۳ درصد کشت هندوانه در فصل‌های پاییز، زمستان و بهار، با استفاده از بارش‌های طبیعی و فصلی و آب سبز کشت می‌شود و از شرایط اقلیمی با حداقل تبخیر استفاده می‌شود.

 

اما باید به این نکته توجه داشت که استفاده از یک محصول استراتژیک مانند آب، با کشت محصولات آب بر و صادرات آب مجازی، جدای از ایجاد درآمد و شغل، بسیار پر اهمیت است و باید با لحاظ موارد قانونی انجام شود.

 

بر اساس ماده ۳۵ قانون برنامه ششم توسعه، دولت مکلف شده است برای مقابله با کم آبی، سالیانه ۱۱ میلیارد متر مکعب از میزان برداشت آب ها‌ی زیر زمینی را کاهش دهد.

 

 کارشناسان معتقدند کاشت محصولات آب بر باید کنترل شده باشد. در همین زمینه حمید رحمانی، معاون دفتر برقابی شرکت مدیریت منابع آب، در مصاحبه‌ای با خبرنگار خبرگزاری صداوسیما گفت: اگر الگوی کشت بهینه در دشت‌های کشور از سوی وزارت جهاد کشاورزی، ابلاغ شود مانع تولید محصولات کشاورزی بیش از نیاز کشور خواهد شد.

 

قضاوت در مورد صادرات محصولات آب بر نیازمند توجه هم زمان به میزان آب بری، نوع آب استفاده شده و میزان درآمدزایی آبی است که برای تولید محصول مصرف شده است.