خدمات پرستاری در منزل، یکی از نیازهای اساسی جامعه

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکزی؛ برای استفاده از خدمات مراکز مراقبت در منزل باید به جند مسئله توجه کرد.

نسخه پرستاری در منزل

جمعیت سالمند کشور روند افزایشی دارد و به همین دلیل در سال‌های اخیر، خدمات پرستاری در منزل، به یکی از نیازهای اساسی جامعه تبدیل شده است؛ موضوعی که با وجود اهمیت و حساسیتش اما بین اولویت‌های مسئولان قرار نگرفته است؛ آن‌قدر که نه اطلاع‌رسانی‌ها نسبت به مراکز قانونی ارائه‌دهنده این خدمات کافی است و نه حتی بیمه‌های پایه، هزینه‌های این خدمات را که چندان ارزان نیستند پرداخت می‌کنند.

با این حال اگر در موقعیت استفاده از این خدمات قرار گرفتیم چه باید کرد؟

این مطلب، راهنمایی خلاصه برای دریافت خدماتی با‌کیفیت برای پرستاری از سالمندان و بیماران در خانه است. برای ارائه خدمات مراقبت، نگهداری و پرستاری از سالمندان و بیماران، مراکزی تحت عنوان پرستاری درمنزل وجود دارندکه با مجوز رسمی وزارت بهداشت و درمان فعالیت می‌کند.

رحمت‌الله معماری، رئیس هیئت‌مدیره انجمن مراکز پرستاری در منزل استان تهران در این‌باره می‌گوید: در حال حاضر در سطح تهران بیشتر از ۲۰۰ مرکز و به‌طور کلی در کشور حدود ۱۲۰۰ مرکز فعالند که تحت پوشش دانشگاه‌های علوم پزشکی هر استان قرار دارند. 

بر کسی پوشیده نیست که افرادی مانند سالمندان، بیماران و حتی کودکان، نیاز به مراقبت‌هایی خاص، متناسب با شرایط‌شان دارند و صرفا نگهداری و پخت و پز غذا، نمی‌تواند معنای پرستاری و مراقبت از آنها را داشته باشد. به همین دلیل لازم است پرستارانی که برای این خدمات درنظر گرفته می‌شوند، تخصص پرستاری داشته باشند.

ساده‌ترین اقدامات برای رسیدگی به بیماران نگهداری شده درخانه مانند تعویض سرم، پانسمان و حتی تزریق نیاز به تخصص دارد و نیروهای خدماتی و نظافتی شرکت‌های خدماتی نمی‌توانند از عهده آن بربیایند.

بیماران در وضعیت آی‌سی‌یو که جای خود دارند و رسیدگی و مراقبت از آنها، کار هر فردی نیست. 

حرفه‌ای تخصصی

حتی برخورد عاطفی پرستار با سالمند و بیمار هم نیازمند آگاهی است؛ پرستارانی که باید بدانند چطوربا بیمار حرف بزنند، همدمش باشند ووظایف خودشان راصرفامحدود به خوردوخوراک و ازخانه بیرون رفتن سالمند ندانند! بدیهی است نگهداری از فرد نیازمند پرستاری در خانه، خواه سالمند باشد یا بیمار، نیاز به تخصص دارد؛ باید آموزش لازم را دیده باشد و بداند فرد از نظرروحی، عاطفی،جسمی و‌...چه نیازهایی دارد. این درحالی است که درحال‌حاضر، مرز میان حوزه ارائه خدمات پرستاری در منزل با حوزه شرکت‌های خدماتی و نظافتی، برداشته شده و بسیاری از این شرکت‌ها، نیروهای خود را تحت عنوان پرستار، برای درخواست‌کنندگان اعزام می‌کنند.

رئیس هیأت‌مدیره انجمن پرستاری در منزل استان تهران با اشاره به آن در این شرایط، افرادی که هیچ تحصیلات، آگاهی و اطلاعاتی درباره ویژگی‌های سالمندان و بیماران ندارند خدمات پرستاری ارائه می‌کنند، می‌گوید: سالمندانی که فشار خون یا دیابت دارند، درگیر مشکلات روحی و روانی هستند و افرادی که دارو مصرف می‌کنند، ممکن است داد وفریاد کنند، افسرده باشند، بیقراری و بی‌خوابی شبانه داشته باشند بدون تردید نیاز به پرستاران تخصصی دارند تا افرادی که بدون هیچ‌ تخصصی، صرفا می‌توانند نظافت کنند و غذا بپزند.

به گفته او البته هزینه بالای خدمات تخصصی سبب می‌شود برخی به سمت استفاده از خدمات نامناسب بروند؛ موضوعی که متولیان وزارت بهداشت باید برای آن چاره‌ای اساسی بیندیشند.
   
پرستاری در منزل، مرحله به مرحله

برای دریافت خدمات پرستاری در منزل، اولین و مهم‌ترین گام این است که به مراکز دارای مجوز از وزارت بهداشت و درمان مراجعه کنید. این مراکز معمولا تحت نظارت دانشگاه‌های علوم پزشکی فعالیت می‌کنند و شماره‌های تماس آنها در سایت‌های مربوطه قابل دسترس است.

رئیس هیأت‌مدیره انجمن پرستاری در منزل استان تهران، می‌گوید: لازم است این اطلاعات به‌روزرسانی شود و دانشگاه‌ها موظفند لیست مراکز پرستاری در منزل را دردسترس مردم قراردهند تا افرادبتوانندبااطمینان ازمراکزمجازخدمات بگیرند.

تجربه نشان داده اگر شخصی ‌دنبال خدمات پرستاری باشد ممکن است درجست‌وجوی آنلاین بامراکز خدماتی مختلفی مواجه شود؛ مراکزی که مجوزی از وزارت بهداشت و درمان ندارند و صرفا به‌دلیل هزینه پایین‌تر، انتخاب می‌شوند.

معماری در ادامه، روند دریافت خدمات پرستاری در منزل رابه این صورت شرح می‌دهد: بعد ازجست‌وجوی مراکز دارای مجوز، فرد نیازمند به خدمات پرستاری، با مراکز پرستاری تماس می‌گیرد و با توضیح شرایط خاص بیمار یا سالمند، از کارشناسان مرکز، مشاوره می‌گیرد و نسبت به تعرفه هرکدام از شرایط سالمند و بیمار آگاه می‌شود.

درصورت توافق، تشکیل پرونده و ارائه مدارک هویتی پرستار ازجمله کارت ملی و مدرک تحصیلی، آدرس و ضمانت‌نامه‌های لازم انجام می‌شود و اعزام پرستار به منزل برای مدت زمان مشخص، چیزی بین ۲۴‌ تا‌ ۴۸ ساعت، جهت ارزیابی و کسب رضایت دو طرف صورت می‌گیرد. او ادامه می‌دهد: در نهایت، عقد قراردادهای یک ماهه، سه ماهه، شش ماهه یا نهایتا یک ساله انجام می‌شود. دراین میان البته نظارت دوره‌ای وسرکشی‌های لازم هم توسط این مراکزپرستاری انجام می‌شود.  با این روند، افراد می‌توانند با اطمینان از مراکز مجاز، خدمات پرستاری در منزل را دریافت کنند و از کیفیت خدمات ارائه شده اطمینان داشته باشند. 
   
ورود بی‌مجوزها ممنوع!

این روزها استارت‌اپ‌های زیادی در حوزه خدمات پرستاری در منزل فعالیت خود را آغاز کرده‌اند؛ مجموعه‌هایی که بسیاری از آنها، مجوز لازم را ندارند و صرفا براساس تجربه کار می‌کنند. در حالی‌که پرستاران مراکز تحت نظارت وزارت بهداشت، دارای تحصیلات مرتبط با پرستاری هستند؛ موضوعی که رحمت‌الله معماری، رئیس هیأت‌مدیره انجمن مراکز پرستاری در منزل استان تهران هم آن را تایید و از تخصص این پرستاران، به‌خصوص برای مراقبت از بیماران می‌گوید: آنها دارای مدارک تحصیلی معتبر مانند فوق‌دیپلم، لیسانس و فوق‌لیسانس پرستاری هستند و تجربه کار در بیمارستان‌های مختلف را دارند؛ موضوعی که حتی درباره پرستاری از بیماران، نسبت به پرستاری از سالمندان، اهمیت بیشتری دارد چرا که مراحل پذیرش بیمار، انتقال بیمار به منزل از بیمارستان و ارائه خدمات پرستاری به بیمار نیازمند پرستاری متخصص دارد. به‌طور کلی، بیمارانی که نیاز به پرستار دارند، از شرایط متفاوتی با سالمندان برخوردارند. بنابراین ضرورت دارد افراد در انتخاب مراکز خدمات پرستاری در منزل، دقت لازم را داشته باشند و مراکز دارای مجوز و پرستاران دارای تخصص و مهارت‌های لازم را انتخاب کنند.

بی‌توجهی بیمه به خدمات پرستاری در منزل

هزینه خدمات پرستاری در منزل بسته به سطح کار، منطقه و نوع خدمات ارائه شده متفاوت است. در سطح شهر تهران، هزینه این خدمات از ۱۴ میلیون تومان شروع می‌شود تا ۵۰ میلیون تومان نیز می‌رسد. این هزینه‌ها با توجه به نوع، زمان و نیازهای ویژه فرد متفاوت است. پرستاری همیشگی، ۲۴‌ساعته یا پاره‌وقت هر کدام هزینه‌های متفاوتی دارند اما در این میان با توجه به روند صعودی سالمندی جمعیت، پوشش این خدمات از سوی بیمه‌ها ضروری است و متاسفانه بیمه‌های داخلی هنوز پوشش مناسبی برای خدمات پرستاری در منزل ندارند. رئیس هیأت‌مدیره انجمن مراکز پرستاری در منزل استان تهران در این‌باره می‌گوید: ما جلسات متعددی با وزارت بهداشت داشته‌ایم اما هنوز نتیجه مثمرثمری حاصل نشده و بیمه‌ها زیر بار این موضوع نرفته‌اند.

او معتقد است به‌دلیل ضعف پوشش بیمه‌ها، خانواده‌ها مجبورند بخش زیادی از درآمدشان رابه خدمات پرستاری اختصاص دهند.