راهکار‌های طب سنتی برای حفظ سلامت پوست در فصل سرد

گرچه از نظر طب سنتی طبیعت فصل زمستان، سرد و‌تر است، اما در بسیاری از مناطق کشور، به دلیل تغییرات اقلیمی و کاهش میزان بارش، غلبه سردی بیشتر از تری است و هوا به سمت سردی و خشکی سوق پیدا می‌کند. این شرایط می‌تواند در افراد با مزاج خشک یا رطوبت کم بدن، زمینه‌ساز بروز مشکلات پوستی مانند خشکی، زبری، خارش و ترک‌خوردگی پوست، به‌ویژه در نواحی دست‌ها، پا‌ها و لب‌ها شود.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، رعایت تدابیر تغذیه‌ای، اصلاح شیوه نادرست زندگی و مراقبت‌های پوستی متناسب با این فصل را عاملی مهم در حفظ سلامت پوست و بدن در فصل سرد دانست.

دکتر محمد مهدی پرویزی یکی از مهم‌ترین اصول مراقبت از پوست در این فصل را حفظ تعادل مزاج و تقویت رطوبت طبیعی بدن دانست و گفت: توصیه می‌شود که افراد بیشتر از غذا‌هایی استفاده کنند که طبع معتدل و گرم دارند تا بدن در برابر سرمای محیط محافظت شود.

به گفته این متخصص طب سنتی، مصرف انواع آش‌ها و سوپ‌های سبک مانند شیر برنج، آش جو، آش سبزی و سوپ مرغ، به‌ویژه اگر با سبزیجاتی مانند هویج، کدو حلوایی یا شلغم و نیز مقدار کمی از ادویه‌هایی مانند دارچین، زنجبیل، زعفران، سیر یا فلفل همراه باشند، انتخاب مناسبی در روز‌های سرد سال است.

دکتر پرویزی استفاده متعادل از روغن‌های طبیعی مانند روغن زیتون، روغن کنجد و روغن بادام شیرین در برنامه غذایی را عامل موثری در کمک به حفظ نرمی پوست برشمرد و افزود: در میان منابع پروتئینی از جمله مصرف متعادل گوشت گوسفند و بوقلمون به دلیل خاصیت گرم و تقویت‌کنندگی آن در این فصل توصیه می‌شود.

چه میوه‌هایی در فصل سرما مصرف کنیم؟

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزود: مصرف میوه‌هایی که خاصیت رطوبت‌رسانی و تقویت بدن دارند در فصل سرما اهمیت دارد. مصرف سیب شیرین، انجیر تازه یا خیسانده، انار شیرین و در صورت سازگاری با مزاج فرد، خرمالو، می‌تواند به حفظ لطافت پوست کمک کند.

دکتر پرویزی از مردم خواست که میوه خرمالو را با احتیاط بیشتری در فصل سرما مصرف کنند و تصریح کرد: با وجود اینکه خرمالو در فصل پاییز و اوایل زمستان در دسترس و از نظر مزاجی دارای طبعی گرم و‌تر است، همچنین این میوه برای تقویت بدن و کمک به بهبود خشکی، از جمله خشکی پوست، فوایدی برای آن ذکر شده است، لازم است در مصرف آن احتیاط شود.

وی ادامه داد: خرمالو به دلیل بافت قابض و ترکیبات خاص خود، در برخی افراد می‌تواند موجب یبوست شدید و در مواردی زمینه‌ساز انسداد روده شود. این احتمال در افرادی که سابقه مشکلات گوارشی، کندی حرکات روده، جراحی‌های گوارشی یا مصرف کم مایعات دارند بیشتر است؛ بنابراین توصیه می‌شود خرمالو به مقدار متعادل، همراه با مایعات کافی و نه با معده کاملاً خالی مصرف شود و افرادی که سابقه یبوست مزمن یا مشکلات گوارشی دارند، پیش از مصرف آن حتماً با پزشک مشورت کنند.

اهمیت مصرف نوشیدنی‌های گرم و ملایم در زمستان

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به اینکه نوشیدنی‌های گرم و ملایم نیز در زمستان جایگاه ویژه‌ای دارند، افزود: توصیه می‌شود افراد در این فصل از دمنوش‌هایی مانند گل گاوزبان همراه با مقدار کمی لیموعمانی، بابونه، به‌لیمو، سیب خشک، یا زعفران یا حتی شربت گلاب و زعفران، یا شربت عسل را در صورت نداشتن منع مصرف از نظر پزشک، استفاده کنند.

مصرف دم نوش‌هایی مانند دم نوش دارچین یا زنجبیل و همچنین عسل بعد از غذا‌ها یا میوه‌های سرد مزاج، مانند مرکبات، نیز برای برخی افراد با مزاج سرد و‌تر توصیه می‌شود.

دکتر پرویزی تصریح کرد: این نوشیدنی‌ها با کمک به بهبود گردش خون و تعدیل مزاج، می‌تواند در حفظ سلامت پوست مؤثر باشد.

نوشیدن شیر گرم همراه با مقدار کمی عسل طبیعی پیش از خواب نیز برای برخی افراد مفید است و به حفظ نرمی پوست کمک می‌کند.

در کنار تغذیه، مراقبت موضعی از پوست نیز اهمیت ویژه‌ای دارد

به گفته وی در کنار تغذیه، مراقبت موضعی از پوست نیز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ برای جلوگیری از خشکی و ترک‌خوردگی پوست دست، صورت و لب، توصیه می‌شود پس از شست و شو و استحمام، پوست را با روغن‌های طبیعی مانند روغن بادام شیرین، روغن زیتون یا روغن بنفشه با پایه کنجد مرطوب کنید.

به گفته دکتر پرویزی استفاده از دستکش نخی یا دستکش‌هایی با آستر داخلی نخی و ابریشمی همراه با پوشش مناسب در بیرون از منزل و همچنین مرطوب کردن لب‌ها با روغن بادام، زیتون، کرم یا وازلین، می‌تواند از آسیب‌های ناشی از سرما جلوگیری کند. این مراقبت‌ها به‌ویژه در افراد با پوست حساس یا سابقه ترک‌خوردگی اهمیت بیشتری دارد.

اصلاح شیوه غلط زندگی

د کتر پرویزی با تاکید بر اینکه در کنار همه این مراقبت‌ها، اصلاح برخی عادات روزمره نیز ضروری است، بیان کرد: استحمام طولانی با آب بسیار داغ می‌تواند چربی طبیعی پوست را کاهش دهد، بنابراین توصیه می‌کنم مدت حمام کوتاه‌تر و دمای آب ملایم‌تر باشد.

به گفته وی، همچنین لباس‌های نخی یا ابریشمی به‌عنوان لایه زیرین استفاده شوند تا تماس مستقیم پشم با پوست موجب تحریک پوست نشود؛ مصرف مایعات کافی و نوشیدنی‌های گرم در طول روز نیز نباید نادیده گرفته شود.

این متخصص طب ایرانی سنتی یادآور شد: اگرچه بسیاری از توصیه‌های طب سنتی و گیاهان دارویی می‌تواند مفید باشد، اما مصرف خودسرانه دارو‌های گیاهی، روغن‌ها و ترکیبات سنتی بدون در نظر گرفتن مزاج، سن، بیماری‌های زمینه‌ای و شرایط فردی ممکن است منجر به عوارض ناخواسته شود.

دکتر پرویزی در پایان افزود: توصیه می‌شود پیش از استفاده از هرگونه داروی گیاهی یا فرآورده سنتی، حتماً با پزشک متخصص طب سنتی ایرانی و پزشک متخصص در این حوزه مشورت تا اقدامات درمانی به‌صورت ایمن و علمی انجام شود.