نقش هویت‌ساز زن در جامعه

به گزارش خبرگزاری صداوسیما،  طالبی، معاون فرهنگی ـ تبلیغی حوزه‌های علمیه خواهران، در نشست وبیناری با موضوع «تأثیر اجتماعی حجاب بر نظام محاسباتی دشمن در فرایند جنگ ایران و آمریکا» گفت: موضوعی که امروز به آن می‌پردازیم، شرایط جنگی حاکم بر کشور است. اگر زمانی تصور می‌کردیم که آمریکا —به‌عنوان کشوری که خود را در سطح جهانی به‌عنوان «ابرقدرت» و «کدخدا» تثبیت کرده است— قصد حمله به ایران را دارد؛ یا رژیم صهیونیستی به‌عنوان لشکری که هیچ‌گونه رحم و مروتی ندارد در کنارش قرار گرفته است؛ همگی تلاش می‌کنند ایران را پس از جنگ‌های روانی، شناختی و اقتصادی، به‌طور مستقیم مورد هجمه نظامی قرار دهند؛ شاید باورمان نمی‌شد که ایران بتواند در چنین شرایطی استقامت کند و مسیر خود را ادامه دهد.

وی افزود: اما امروز به لطف خداوند شاهد هستیم که با وجود تهدیدات گسترده آمریکا، دشمن در عملیاتی کردن نقشه‌هایش ناکام مانده و حتی نتوانسته است به حداقل مطالبات خود دست یابد. با این وجود، همان‌طور که قائد شهیدمان تأکید کرده‌اند که «اگر مراقبت نکنیم، دشمن کشور را در شرایط «نه جنگ، نه صلح» قرار می‌دهد»، امروز مبحث جدی و مهمی است که باید به آن بپردازیم تا از وقوع چنین وضعیتی جلوگیری کنیم.

طالبی افزود: ما به‌عنوان یک تمدن بزرگ، در برابر کشوری قرار داریم که به‌تازگی دویست‌وپنجاهمین سالگرد تأسیس خود را جشن می‌گرفت؛ در حالی که ما از پشتوانه‌ی چندین قرن فرهنگ و تمدن توحیدی برخورداریم که امروز به نام اسلام و اهل‌بیت (علیهم‌السلام) منور است. این تقابل، در حقیقت یک تقابل تاریخی است.

معاون فرهنگی تبلیغی حوزه های علمیه خواهران خاطرنشان کرد: نکته‌ی کلیدی در شرایط کنونی این است که برای عبور سریع از فشارهای دشمن —که قصد دارد اقتدار ایران را مخدوش و آن را تضعیف کند— نیازمند انجام اقدامات راهبردی هستیم. در حالی که مسئولین حوزه‌های نظامی، اقتصادی و سیاسی در حال تلاش‌اند و علی‌رغم برخی کاستی‌ها، مجاهدت‌ها در جریان است؛ مأموریت خطیر ما به عنوان «بانوان پیشران» در عرصه‌ی فرهنگ و تبلیغ، قرار دادن جامعه در مسیر اصیل انقلاب اسلامی و اسلام ناب محمدی(ص) است.

طالبی تصریح کرد: به مناسبت «روز حجاب»، شایسته است با رویکردی جامع، چندجانبه و مبتنی بر سیاست‌گذاری کلان به این مقوله نگریست. از دیدگاه ما، حجاب قطعاً مسئله‌ای «زیربنایی» است. می‌دانید که برخی سیاست‌گذاران فرهنگی و مسئولان، این دیدگاه را مطرح می‌کنند که حجاب مسئله‌ای زیربنایی نیست؛ چنان‌که در این مدت و در جریان چالش‌های مربوط به تحقق قانون حجاب، بارها از زبان آن‌ها شنیده‌ایم که: حجاب یک مسئله روبنایی است.

وی با بیان اینکه موضع ما بر این است که حجاب مسئله‌ای «زیربنایی» است، بیان کرد: اما پرسش بنیادین اینجاست که مقصود از این «زیربنایی بودن» چیست؟ آیا بدین معناست که حجاب باید با روش‌ها و شیوه‌های خاصی پیش برده شود؟ آیا نظام مقدس جمهوری اسلامی باید صرفاً با این معیار ارزیابی شود؟ یا اینکه حجاب، اولویت نخستین ماست؟ این پرسشی است که از شما عزیزان، به‌ویژه طلاب محترم، انتظار می‌رود با رویکردی علمی و نقادانه به آن بپردازید و در ابعاد آن تعمق نمایید.

معاون فرهنگی تبلیغی حوزه های علمیه خواهران اظهار داشت: اگر حجاب را مسئله‌ای زیربنایی می‌دانیم، باید درکی دقیق از مبانی و چرایی آن داشته باشیم. تحولات پس از انقلاب اسلامی دارای لایه‌های متنوعی بود که به‌تدریج ابعاد آن برای همگان آشکار شد. تغییرات شگرف پس از انقلاب اسلامی، بیش از هر چیز در ساحت «هویت زن» نمود یافت؛ هویتی که در حقیقت، سکان‌دار جریان تربیت در جامعه است. اگر بخواهیم به ژرفای این موضوع بپردازیم، باید گفت زن، از حیث وجودی، در جایگاهی است که توانایی تبدیل مفاهیم «معقول» به «محسوس» را دارد. مستندات روایی نیز مؤید آن است که زنان این قابلیت را دارند تا مباحث عقلی، قواعد و چارچوب‌های فکری را در قالب‌هایی ملموس، گفتمان‌ساز و مؤثر، به جامعه منتقل کنند.

 طالبی بیان کرد: از این جهت، زنان در امر «گرایش‌سازی» نقشی کانونی بر عهده دارند. اگر ساحت وجودی انسان را بر سه پایه‌ی «اندیشه»، «قلب و احساس» و «عمل» استوار بدانیم، زنان در «گرایش‌سازی» —که همان پل پیوند میان تفکر و عمل است— پیشگام و علمدار این عرصه هستند.

وی ادامه داد: یکی از تحولات بنیادین پس از بعثت نبی اکرم(ص) و نیز پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تغییر در ماهیت حضور اجتماعی زنان بود. زن، به اعتبار مأموریت‌های متنوعی که در کنار مرد بر عهده او نهاده شده، واجد ویژگی‌هایی است که جذابیت‌های ظاهری را در او آشکارتر می‌سازد. «حجاب» سازوکاری است که این جذابیت‌های ظاهری را در حاشیه قرار می‌دهد. در واقع، زنی که قصد دارد در فضای اجتماعی نه صرفاً به عنوان موجودی با جاذبه‌های فیزیکی، بلکه به عنوان یک «انسان» با هویتی مستقل حضور یابد، ناگزیر است نحوه حضور خود را با تلاشی مضاعف همراه سازد. در حالی که اتکای صرف به جذابیت‌های ظاهری می‌تواند برخی نیازهای روانی سطحی و توجهات اجتماعی زودگذر را تأمین کند، التزام به پوشش زن را برای اثرگذاری واقعی و حضوری سازنده، به مجاهدت فکری و عملی بیشتری وا می‌دارد. حجاب به مثابه «آغازی برای تلاشی گسترده‌تر» در جهت حضور فکری، تربیتی، اثرگذار و انسان‌ساز زنان در تمامی لایه‌های اجتماع تلقی می‌شود.

معاون فرهنگی تبلیغی حوزه های علمیه خواهران یادآور شد: با توجه به این مقدمه، اگر به جامعه پس از انقلاب بنگریم، حضرت امام خمینی(ره) بارها بر این تحول عظیم تأکید کرده‌اند. یکی از مستنداتِ ایشان، مشاهده زنانی بود که پس از رهایی از فساد، فحشا و خودنمایی رایج در دوران پهلوی، با پوشش اسلامی وارد اجتماع شدند؛ تحولی که ماهیتی «زیربنایی» داشت؛ از این‌رو، یکی از خطاهای راهبردی در سیاست‌گذاری‌های حجاب، فروکاستن آن به مقوله‌ای «روبنایی» بوده است.

به گفته وی در آثار و دیدگاه‌های «قائد شهید»، این بحث به‌صراحت مطرح شده است که آیا حجاب مسئله‌ای روبنایی است یا زیربنایی. ایشان تأکید می‌کنند که رها کردن حجاب، پیامدهای گسترده‌ای در پی خواهد داشت. امروز بحث اصلی این است که پس از پذیرش حجاب به عنوان مسئله‌ای «زیربنایی» و تحول‌آفرین، این مقوله چگونه بر فرایند «ادامه جنگ» تأثیر می‌گذارد؟ دشمن در تلاش است ما را در وضعیت بی‌ثبات‌کننده‌ی «نه جنگ، نه صلح» قرار دهد؛ در حالی که ما موظف به حفظ ثبات کشور هستیم.