خط آهن قزوین - رشت ، گامی برای تحقق اهداف پیش بینی شده در نوستراک

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، مرکز گیلان هر چه بیشتر به نیمه اسفند ماه 1397 نزدیک می شویم ، زمزمه پایان ساخت خط آهن قزوین – رشت رساتر به گوش می رسد.

اظهارات چند ماه گذشته مجموعه دست اندرکاران اجرایی کشور و استان اعم از  نوبخت معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان برنامه بودجه کشور،  اسلامی وزیر راه و شهرسازی و  سالاری استاندار گیلان ؛ جملگی گویای عزم جدی دولتمردان برای افتتاح خط آهن قزوین – رشت تا پایان سال 97 است. 
دوشنبه 29  بهمن نيز  خیرالله خادمی ، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیر عامل شرکت ساخت و توسعه  زیربناهای حمل و نقل کشور مسیر 165 کیلومتری قزوین – رشت را،  شاید برای دهمین بار طی نمود تا علاوه بر واکاوی جزییات اجرای طرح ، مقدمات افتتاح یکی از مهمترین خطوط ریلی ایران در محور شمال را فراهم  کند. 

خط آهن قزوین - رشت که بخش مهمی از کریدور ترانزیتی شمال – جنوب موسوم به نوستراک را تکمیل می کند ، 164 کیلومتر طول دارد و در آن با احتساب ریل های 9 ایستگاه بین راهی و نهایی ، 185 کیلومتر ریل گذاری شده است. 
حفر 28 کیلومتر تونل و گالری ( یا راهرو )، ساخت  9 کیلومتر پل بزرگ و حجم خاکبرداری و خاکریزی 22 میلیون متر مکعبی، باعث شده است تا خط آهن قزوین – رشت با داشتن موقعیت منحصر ژئوپلتیکی و اقلیمی، به یکی از خطوط منحصر به فرد و اثرگذار ریلی کشور و حتی منطقه غرب آسیا تبدیل شود.
معاون وزیر راه و شهرسازی در حاشیه بازدید از ایستگاه مرکزی راه آهن رشت در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما اعتبار هزینه شده برای ساخت خط آهن رشت – قزوین را هزار و 850 میلیارد تومان عنوان کرد و افزود : ارزش فعلی این پروژه بيش از  6 هزار میلیارد تومان است که سرمایه عظیمی در حوزه زیرساخت های حمل و نقل ریلی کشور محسوب می شود.
خادمی همچنین از عزم جدی دولت دوازدهم برای اتصال خط آهن قزوین – رشت به بندرانزلی خبر داد و گفت : در حال حاضر این مسیر در 2 فاز طراحی و نقشه برداری شده است که فاز نخست آن با 12 کیلومتر طول ، اکنون 25 درصد پیشرفت کار دارد و در فاز دوم نیز پیمانکار مربوطه برای اجرای 28 کیلومتر باقیمانده در محل استقرار یافته و بزودی عملیات ساخت را آغاز خواهد کرد.   

وی با بیان اینکه برای ساخت مسیر 40 کیلومتری خط آهن رشت – انزلی حدود 150 میلیارد تومان اعتبار نیاز است پیش بینی کرد : این طرح تا 30 ماه آینده و همزمان با پایان دولت دوازدهم به بهره برداری برسد.

اگر این پیش بینی درست باشد می توان ادعا کرد که مردم گیلان تا سال 1400 شاهد اتصال خط آهن ایران به روسیه خواهند بود بطوری که کالای ترانزیتی کشورهای شبه قاره هند به ویژه هندوستان از طریق دریا به بنادر جنوبی ایران نظیر بندرعباس و چابهار انتقال می یابند و از آنجا با استفاده از ظرفیت راه آهن ایران به بندر کاسپین در منطقه آزاد تجاری – صنعتی انزلی انتقال می یابند و با توجه به اسکله های رورویی که در این بندر پیش بینی شده و می شود، واگن ها به راحتی می توانند کالای ترانزیتی را در کشتی ها تخلیه کرده و زمینه انتقال آن را به بنادر جنوبی روسیه به ویژه آستاراخان فراهم کند.

از طرف دیگر شبکه قدرتمند راه آهن روسیه به کمک ترانزیت نوستراک آمده و زمینه را برای انتقال کالا به مناطق مختلف بزرگترین کشور جهان و حتی حوزه اسکاندیناوی و اروپای شمالی مهیا می سازد چرا که روسیه با داشتن 124 هزار کیلومتر خط آهن ، رتبه سوم جهان را پس از آمریکا و چین از آن خود دارد و طبق آمارهای سال 2017 میلادی 45 درصد حمل کالا و 27 درصد حمل مسافر روسیه با بهره گیری از خط آهن این کشور که از یکسو به اروپای شمالی و از سوی دیگر تا دریای ژاپن امتداد دارد ، انجام می شود.
به زعم کارشناسان تحقق عینی کریدور بین المللی نوستراک از طریق بندر انزلی زمینه انتقال 20 میلیون تن کالا و 10 میلیون نفر مسافر را در سال مهیا می کند که خود تحولی در اقتصاد، بازرگانی و گردشگری منطقه به ویژه ایران به حساب می آید.
برای درک اهمیت ترانزیت کالا از این مسیر در مقایسه با مسیر فعلی که از کانال سوئز می گذرد ، همین بس که دریابیم از نظر زمانی حدود 40 درصد و از لحاظ هزینه های حمل و نقل و گمرک 30 درصد صرفه اقتصادی دارد و این امتیاز برای تجار و بازرگانان خارجی فرصتی مغتنم است. 
حال اگر در چشم اندازی میان مدت تکمیل خط آهن مسیر 170کیلومتری رشت – آستارا را به ظرفیت های نوستراک بیافزاییم ، توان حمل سالانه کالا در نوستراک تا 40 میلیون تن و توان حمل مسافر در سال تا 20 میلیون نفر افزایش می یابد. 
اهمیت این ظرفیت زمانی مشخص می شود که بدانیم هر تن کالای ترانزیتی برای کشور بین 200 تا 230 دلار درآمد به ارمغان خواهد آورد. 

نکته مهم دیگر ظرفیت مبادلات تجاری 5 کشور حاشیه  خزر با یکدیگر است که باجمعیتی بيش از  256 میلیون نفر ، سالانه حدود 600 میلیارد دلار با یکدیگر مبادله  تجاری دارند و در این راستا ایران به دلیل راه داشتن به آبهای آزاد جنوب و ایفای نقش دالان ترانزیتی حوزه آسیای مرکزی و قفقاز می تواند نقش موثرتری در این زمینه  ایفا کند.  
آنچه که مهم است تکمیل زنجیره نوستراک تا انزلی و آستارا است که اولی حداکثر در قالب یک برنامه سه ساله و با اهتمام جدی مجموعه دست اندرکاران ملی و استانی قابل حصول است و دومی نیز اراده  دولتمردان را برای جذب مشارکت های خارجی در بستر تعاملات عمرانی و اقتصادی طلب می کند. 
شرایطی که نه تنها جایگاه حمل و نقل ریلی ایران را در منطقه ارتقاء می بخشد ، بلکه زمینه رونق اقتصاد ، تجارت ، گردشگری و حتی مبادلات فرهنگی گیلان را به عنوان دروازه  ورود ایران به روسیه و اروپای شمالی مهیا می کند.